ANA SAYFA | DERGİ EKİBİ | ABRAŞİYEMİZ | WEB MASTERLAR | BİZE ULAŞIN | ARŞİV

KONUK YAZAR

>>> Av. Sabah Hiçbezmez

DEFOLU MAL SATIN ALMASI SONUCUNDA

TÜKETİCİNİN YASAL HAKLARI

Defolu mal satın alan tüketici, yasa tarafından kendisine tanınan seçimlik hakları yine yasanın belirlemiş olduğu süreler içerisinde kullanmak zorundadır.

Türk Hukuku'nda tüketiciler, ayıplı (defolu) mal satın almaları durumunda yasal bazı düzenlemeler ile korunmuşlardır. Bu yasal düzenlemeleri herkesin anlayabileceği basit bir dile indirgeyerek kısaca anlatmak istiyorum.

Öncelikle ayıplı mal kavramını açıklamaya çalışalım. Ayıp terimi ile satılan malda ortaya çıkan ve alıcının o maldan tümüyle ya da gerektiği gibi yararlanmasını engelleyen eksiklikler ve aksaklıklar gibi özürler ifade edilmek istenir. Tüketicinin korunması hakkında kanuna göre malların taşıması gereken bazı özellikler bulunmaktadır. Mallar tüketiciyi tatmin edecek kalitede, kullanım amacına uygun, ambalajda, tanıtım işaretinde, kullanma kılavuzunda belirtilen ya da satıcı tarafından taahhüt edilen özellikleri taşımalıdır. Bu özelliklere sahip olmayan mal hukuken ayıplı mal kabul edilmektedir

Ayıplı mal satın alan tüketici, yasa tarafından kendisine tanınan seçimlik hakları yine yasanın belirlemiş olduğu süreler içerisinde kullanmak zorundadır.

Mal veya hizmetin tüketiciye teslimi tarihinden itibaren 30 günlük yasal süre bulunmaktadır. Ayıp gizli ayıp ise veya hile ile gizlendi ilse satıcı 30 günlük yasal süre içerisinde kendisine başvurulmadığı iddiası ile yasal sorumluluktan kurtulamaz.

Satıcı daha uzun garanti süresi vermemiş ise, gizli ayıbı olan mala karşı hakkınızı aramanız için yasal süre 2 yıldır. Ayıp hile ile gizlenmiş ise satıcı 2 yıllık zamanaşımı süresinden de yararlanamaz. Konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Tüketici satın alınan ayıplı mal ile ilgili olarak malın teslimi tarihinden itibaren yukarıda açıklamaya çalıştığım süreler içerisinde,

* Malın ücretsiz olarak tamir edilmesi,

* Ayıplı malın değiştirilmesi,

* Ödenen bedelin iadesi ve sözleşmeden dönme,

* Ayıbın neden olduğu değer kaybının bedelden indirilmesi, seçimlik haklarından birini kullanabilir.

Satın alınan mal ile ilgili ortaya çıkacak sorunu satıcı, imalatçı - üretici, bayii, acente veya ithalatçı çözmek zorundadır.

Ayrıca tüketici bu ayıplı malın neden oluğu bir kaybı varsa bu zararının da tazminini üç yıllık zamanaşımı süresi içerisinde talep etme hakkına sahiptir.

Tüketici yasanın kendisine tanımış olduğu bu hakları,

* Malı ayıplı mal satan yerden satın almış,

* Satıcı tarafından satış sırasında ayıptan söz edilmiş,

* Hasara tüketicinin kendisinin sebep olması,

* Antika veya 2. el mal veya tamire ihtiyacı olan mal alınması durumlarında kullanamaz.

Tüketici ayıplı malla ilgili şikâyette bulunurken satın alınan mala ait fatura, garanti belgesi, makbuz gibi belgelerin birer fotokopisini, maldaki şikayetini ve seçimlik haklardan hangisini kullandığını da açıkça dile getirdiği dilekçesine ekleyerek önce satıcıya başvurmalıdır. Satıcıya başvuru tarihi ile satıcıyı temsilen görüşülen yetkilinin adı da sizde kalacak olan dilekçe suretine not alınmalıdır. Satıcıya sorunu çözmediği takdirde Tüketici Sorunları Hakem Heyetine veya Tüketici Mahkemesine başvurulacağı açıkça ifade edilmelidir.

Satıcının sorunu çözmemesi durumunda, malın maddi değerine göre başvuru makamı değişmektedir. Satın alınan malın değeri 724,99 YTL'nin altında kalıyorsa ilçelerde kaymakamlık bünyesinde bulunan Tüketici Sorunları Hakem Heyetine, malın değeri 724,99 YTL'nin üzerinde ise, tüketicinin ikametgâhının bağlı bulunduğu Tüketici Mahkemesi'ne dilekçe ve ekli belgeler ile başvurmak gerekmektedir. Başvuru sonrasında dosya numarası alınmalı ve işlemin sonucu bu numara ile takip edilmelidir.